Dünkü eylemin ardından onlarca arkadaşımla konuştum, yazıştım. Yüzlerce mesaj ya da yazı okudum. Analistleri, uzmanları dinledim. Çoğu intihar eylemlerinin ne kadar korkunç olduğunu, tespitinin imkansıza yakınlığını, patlama sonrası paniği vs vs anlatıyor.

Ama bir intihar eylemcisi nasıl tespit edilir, bir patlama sonrası neler yapılmalı, yani pratik bilgiler veren yok.

3 kere Irak’ta, 1 kere Suriye’de çok yakınımda patlama oldu. Dün doğrudan miting alanına gitmeye karar vermeseydim, muhtemelen garın önünde Çağdaş Gazeteciler Derneği üyeleriyle bekliyor olacaktım. Filistin’de ve Pakistan’da intihar bombacısı 2 kişiyle röportaj yaptım. Çatışma bölgesinde hayatta kalma eğitimi aldım, bazı muhabir ve muhabir adaylarına konferanslar ve dersler verdim.

Üzülerek paylaşıyorum…

Çatışma bölgesinde ya da terörle yaşanan bir coğrafyada (maalesef Türkiye’de de yani) bir mitinge, eyleme ya da namaz gibi toplu katılımın olacağı bir bölgeye gittiğinizde, ya da yolda yürürken;

  • Kişinin yüzüyle üzerine giydiği kıyafet zıtsa, yanı zayıf yüzlü ama çok iriymiş gibi geniş kıyafetler giyiyorsa…
  • Mevsim gereğinden bol bir kıyafet giymiş birisi varsa, (sıcak bir havada mont giymiş biri gibi)…
  • Kıyafetinde dikkat çekici şişlikler varsa…
  • Çarşaf ya da tesettür pardesüsü giymiş ama muhafazakar bir kadın gibi değil, fazla kararlı bir şekilde ilerliyorsa… (Muhafazakar kadınlar genellikle tek başlarına bu tür eylemlere katılmazlar ya da toplum hayatına bu kadar güvenle girmezler. Türkiye’de bu şekilde eylem sayısı az ama özellikle Ortadoğu’da sık yaşanıyor. Tesettür kıyafeti bu tür saldırganlara üzerlerinin aranmaması (erkek görevlileri atlatma kolaylığı) çarşaf ya da pardesü gibi bol, mevsimden bağımsız giyinebilme gibi ekstra avantajlar da sağlar. Dediğim gibi özellikle tek başına fazla güvenli şekilde hareket ediyorsa dikkat edilmesi gerekir…)
  • Sırtında aşırı büyük bir çanta varsa ya da çantasının çok ağır olduğunu hissettirir hareketler yapıyorsa, (yüzde zorlanma, sıkça çantayı düzeltme, sırtını germe gibi)…
  • Kendi kendine mırıldanarak ilerliyorsa, (son dua ya da kararlılık sağlayacak bir slogan tekrarlar çoğu)
  • Uzun süre tek başına ilerlemiş, etrafındaki gelişmelere ilgisiz ya da önündekileri yara yara ilerleyen biri varsa…
  • Aşırı sinirli hareketler yapılıyorsa ya da emir ve komutlara uymuyorsa…
  • Aşırı terleme varsa…
  • Sık sık ve kısa telefon konuşmaları yapıyor, uzun cevaplardan kaçınıyorsa….
  • Bir çöp kutusuna ya da benzeri bir kova, konteyner veya kutuya büyükçe bir poşet ya da çanta bırakan biri varsa. Ya da bir poşet ya da çantayla bunların yanında ayakta uzun süre duran ya da dolanan birisi varsa … (Miting yolunda ya da meydanında çöp kutusu ve benzeri şeylerden daima uzak durmak gerekir)
  • Bir grupla hareket ediyorsanız, tanımadığınız bir kişinin sizinle gruptan biri gibi hareket etmeye başladığını fark ederseniz….

ÇOK DİKKAT EDİN… BİR SÜRE TAKİP EDİN… HUZURSUZ EDİCİYSE YA DA YUKARIDA YAZDIKLARIM DİKKAT ÇEKİCİYSE ETRAFINDAN UZAKLAŞIN VE MÜMKÜNSE BİR GÖREVLİYE UYARIDA BULUNUN…

  • Bir de aşırı ürkek, huzursuz, telaşlı, sürekli etrafını kolaçan edenler var. Bunlar genellikle intihar bombacısı olduklarını bilmeyen, o patlayıcıyı yerleştirip kaçmayı planlayan kişiler. Bunlar uzaktan kumandayla patlatılarak intihar bombacısı haline getiriliyor. Etraflarını ve arkalarını sıkça kontrol etmeleri muhtemel. Fark ederseniz uzaklaşın…

BİR PATLAMA OLDUĞUNDA…

  • İlk patlama sonrası yere yatmak en doğrusu. Önce panikle koşturanların sizi ezme olasılığı yüzünden dizleriniz üzerine çökün. Mümkün olduğunca sağlam durun. Yakınınızda birileri varsa onları da çöktürün. Omuz omuza hale gelebilirseniz, setinizi daha kuvvetli yapmış olursunuz. Başınızı iki elinizin arasına alıp koruyun. “Yere yatın” diye tüm gücünüzle bağırın tekrar tekrar.

  • Ardından mümkünse tamamen yere kapaklanın. Tüm bedeninizle yere tamamen yapışık. Cenin pozisyonu alın. Ayaklarınızı karnınıza çekin, başınızı ellerinizin arasına alın, hedefi küçültün. En az 1 dakika bu durumda kalın. Bağırmaya ve uyarmaya devam edin. “İkinci bomba olabilir, yere yatın” diye. Takılıp düşenler de olacaktır. Bu nedenle yüksek sesle ve tekrar tekrar bağırın.

  • Kalkınca yerde bırakılmış çanta poşet vs vs varsa uzaklaşın. Bir sürü olacaktır,daha boş bir alan bulmaya çalışın…

  • Eğer ilk yardım bilginiz yoksa çekilin. Ama taşıma gibi insan gücü gerektirecek bir yardım için ya da bu yardımı yapan bir profesyonelin talimatı olana kadar makul bir mesafede bekleyin. Yanlış ilk hareket nedeniyle yaşamını yitiren ya da kalıcı sakatlık yaşayan kişi sayısı çok fazladır.

Bu habere katkı yapın